Atom kavramının tarihsel gelişimi


Video içeriği:

Atom kavramı; Thomson atom modeli; Rutherford atom modeli


Mini test:

1. Thomson atom modeline göre atomun yapısını açıklayınız.
Cevabı göster

Thomson atom modeline göre eksi yüklü parçacıklar, üzümlü kekin üzümlerine benzer şekilde artı yüklü bir kütle içinde dağılmış durumda bulunuyorlar. Yani elektronlar çekirdek etrafında dönen parçacıklar olarak değil, artı yüklü kütle içine gömülü duran parçacıklar olarak tarif ediliyor. Bu önemli hataya rağmen, atomun artı ve eksi yüklü parçacıklardan meydana geldiğini ileri süren ilk model olması nedeniyle, Thomson atom modelini önemli bir gelişme olarak değerlendiriyoruz.
thomson atom modeli

2. Rutherford’un metal folyo ile yaptığı deneyde, folyo üzerine gönderilen alfa parçacıklarının bir kısmı saçılmadan, bir kısmı ise saçılarak folyonun diğer tarafına geçiyor. Bunun nedenini açıklayabilir misiniz?
Cevabı göster
Alfa parçacıkları iki proton ve iki nötronun birleşmesiyle meydana geliyor. Yani, helyum atomunun çekirdeğine benzer bir yapı sergiliyorlar. Alfa parçacıklarında bulunan protonların yükünü dengeleyecek eksi yüklü parçacıkların olmaması nedeniyle, alfa parçacıkları artı yüke sahip oluyor.

Alfa parçacıklarının bir kısmı saçılmadan folyonun diğer tarafına geçebiliyor, çünkü atom çekirdekleri arasında, kendi ebatlarına kıyasla büyük mesafeler bulunuyor. Eğer bir alfa parçacığı, çekirdeklerin arasında kalan boşluklardan geçebilirse, sapmadan yoluna devam edebiliyor.

Alfa parçacığı artı yüklü bir çekirdeğe denk geldiğinde ise, artı yüklü iki parçacık birbirini iteceği için, yolundan sapıyor.
rutherford_deney
Bu iki gözlem, Rutherford’un atom modelinin temelini de oluşturuyor: (1) Atom büyük ölçüde boşluklardan meydana geliyor, (2) Atomun çekirdeğinde artı yüklü parçacıklar duruyor.


Devamı: