Sürdürülebilir inovasyon nedir?

Sürdürülebilirlik (sustainability) son yıllarda belki biraz fazla kullanılması neticesinde ne yazık ki anlam açısından içi boşalmış bir ifade halini almaya başladı. Benzer şekilde inovasyon için de aynı şeyi söyleyebiliriz. Mühendishane’nin bu haftaki Pazar yazısında, içerik erozyonuna uğradığını düşündüğüm bu iki ifadeyi yan yana koyarak, bir başka sıcak ama bir o kadar da içeriği konusunda kafa…

Devamını oku

Atmosferdeki karbondioksit gerçekten temizlenebilir mi?

Biliyorsunuz iklim değişikliğini atmosferde bulunan ve sera etkisi yaratan karbondioksit (CO2) gazının varlığı ile ilişkilendiriyoruz. Aslında iklim değişikliğine yol açan tek gaz CO2 değil: metan (CH4), ozon (O3), diazot monoksit (N2O) ve kloroflorokarbonlar da (CFC) sera etkisi yapan gazlar arasında yer alıyor. Ancak tüm bu gazlar arasında en yüksek oranı karbondioksitin teşkil etmesi nedeniyle, sera…

Devamını oku

Bir şehir efsanesi: Karbonsuz alüminyum

Geçtiğimiz haftalarda basında Kanadalı bir firmanın karbonsuz alüminyum ürettiği ve Apple’ın da artık alüminyum için bu yeşil tedarikçiyi tercih edeceğine dair bir haber yer aldı. (Henüz görmediyseniz, Reuters’ın 5 Aralık 2019 tarihli haberine buradan ulaşabilirsiniz.) Rio Tinto ve Alcoa’nın ortak girişimi olan Elysis adında bir firma, alüminyum üretimi sırasında ortaya çıkan CO2 salımını ortadan kaldırdığını,…

Devamını oku

Nasıl futurist olunur?

Gelecek çoktan geldi. Ama henüz her yere eşit dağılmadı. – William Gibson Heraklitos “değişmeyen tek şey değişimin kendisidir” derken, doğru bir noktaya isabet etmişti. Ancak bu cümleyi kurarken, acaba değişecekler arasına değişimin hızını da katmış mıydı, merak ediyorum. Her şey değişirken, elbette ki değişimin kendisi de değişiyor: İnsanlık tarihi boyunca en hızlı değişimlerinin gerçekleştiği dönemi…

Devamını oku

İnsanların çağı ve nüfus krizine bir giriş

Wikipedia verilerine göre, insan yerleşimi dünya yüzeyinin sadece %0,05 gibi bir kısmını kaplıyor. Diğer bir deyişle, dünya yüzeyinin %99,95’inde insan yerleşimi bulunmuyor. Tabii bu yüzeyin %70,8’inin suyla kaplı olduğunu da unutmamak gerekir. Yine de, geriye kalan %29,2’lik kısmın sadece %0,05’i insan yerleşimine ayrılmışken, dünyanın bir nüfus krizi olduğuna, aşırı nüfus artışına bağlı bir krizin gündemde…

Devamını oku

11 milyar insanı doyurmanın mühendisliği

Bu yazının kaleme alındığı bu günlerde, dünya nüfusu 7,8 milyar düzeyinde seyrediyor. Sizce dünya nüfusu bu değerin yarısına, yani yaklaşık 4 milyar insan mertebesine kaç sene önce ulaşmıştı? Tahmininiz? İnsanın aklına yüz binlerle ifade edilecek bir tahmin yürütmek geliyor, değil mi? Doğru cevabı öğrendiğinizde şaşıracaksınız: Dünya nüfusunun 4 milyara ulaşmasının üzerinden sadece 45 sene geçti.…

Devamını oku

Modern İpek Yolu ve Türkiye: Bir Kuşak, Bir Yol

Şeftaliler ve erikler konuşmaz, ancak onların altında bir yol oluşur.  -Çin Atasözü Mühendishane’nin bu haftaki Pazar yazısına komik bir yanlış anlama hikayesiyle başlayalım. Belki siz de duymuşsunuzdur: Çin Halk Cumhuriyetinin geçmiş dönem başbakanlarından Zhou Enlai’ye Fransız devriminin etkileri sorulduğunda, “henüz bir şey söylemek için çok erken” şeklinde bir cevap verdiği söylenir. Çin gibi kadim bir…

Devamını oku

Birkaç kitap tavsiyesi

Uzmanlık elbette çok önemli. Ama en az uzmanlık kadar önemli bir diğer konu da, uzmanlığınızı hangi alanlarda ve ne amaçla kullanmayı tercih ettiğiniz diye düşünüyorum. Hollywood filmlerden sizin de aklınızda kalmıştır: Kötü niyetli insanların elinde büyük bir tehlikeye dönüşebilecek çeşitli araçlardan bahsedilir. Uzmanlık da böyle bir şey değil mi? Sahip olduğunuz derin teknik bilgi de…

Devamını oku

Havadan votka üretimi ve karbon-negatif ürünler

Mühendishane’de yayımladığım çeşitli yazılarda iklim değişikliğinin içinde yaşadığımız dönemin en önemli problemlerinden biri olduğunun altını sıklıkla çizmeye çalışıyorum. Henüz etkilerini net olarak hissetmemiş ve sonuçlarıyla çok kesin bir şekilde yüzleşmemiş olsak da, IPCC tarafından yayımlanan çeşitli raporlarda sunulan iklim değişikliği modellerine göre şu anda atmosferin daha fazla ısınmasının önüne geçme konusunda maalesef oldukça kötü bir…

Devamını oku

Yeni bir mühendislik (ve eğitim) anlayışının gerekliliği üzerine

2011 senesinde, Mühendishane projesi üzerine ilk çalışmaya başladığım dönemde amacım malzeme bilimi konuları üzerine Türkçe eğitim kaynakları sunan bir platform yaratmaktı. Zamanla projenin benim gözümdeki anlamı ve neye hizmet etmesi gerektiği sorusunun cevabı değişti. Proje ilk başta eğitimini aldığım konu üzerine açık eğitim kaynakları oluşturma motivasyonu taşırken, zamanla, ben malzeme biliminin önemini kavradıkça, bu alanın…

Devamını oku

Sessiz ve derinden gelen bir kriz: Kum

Kum biter mi arkadaşlar, kum? Bitiyor maalesef. İnanması güç ama su krizi, enerji krizi, iklim krizi yetmezmiş gibi, önümüzdeki yıllarda bizi bekleyen ve enteresan bir şekilde kimsenin üzerinde pek konuşmaya yanaşmadığı, nur topu gibi, yepyeni bir krizimizi daha sizlere takdim etmek istiyorum: Kum krizi. Aslında kimse üzerinde konuşmuyor dersek, biraz haksızlık etmiş oluruz. Kum krizi…

Devamını oku

İklim değişikliği ve malzeme bilimi çözümleri üzerine düşünceler

İklim değişikliği, içinde yaşadığımız dönemin en önemli konularından bir tanesi. Hatta belki de en önemlisi. Eğer bu cümle size biraz abartı gibi geliyorsa, bunun nedeni konunun ciddiyetinin ana akım medyada yeterince öne çıkarılmaması kadar, bizim de kendimizi bilgilendirme konusunda yeterli gayreti göstermiyor olmamız diye düşünüyorum. Bu yazıda hem bu konuya bir giriş yapmak, hem de…

Devamını oku